Wat is Qigong? Betekenis, herkomst en voordelen

Iedereen voelde zich wel eens geïnspireerd als ze een groep Aziatische ouderen in een park hun oefeningen zagen doen. Mede door die inspiratie groeit het fenomeen keihard, miljoenen mensen wereldwijd beginnen hun dag met qigong. Ook in Nederland is er steeds meer belangstelling voor. En dat is helemaal niet gek, we voelen ons allemaal wel eens druk en overprikkeld. Deze eeuwenoude Chinese bewegingsleer helpt daarmee. Maar wat is qigong nu eigenlijk, waar komt het vandaan en wat heb je eraan? Dat lees je in dit artikel.

Qigong, ook bekend als chi gong of chi kung, is een eeuwenoude Chinese bewegingsleer waarin kalme beweging, ademhaling en aandacht samenkomen. Waar het bij veel sporten gaat om sneller, hoger of sterker draait qigong juist om het tegenovergestelde: vertragen, voelen en tot jezelf komen. Dat klinkt toch als een goede aanvulling op een druk leven, of niet?

De betekenis en herkomst van de term

De betekenis van qigong zit hem in de twee delen van het woord. Qi staat voor levensenergie: in de Chinese traditie is dit de Kracht die door je lichaam stroomt en die je kan voeden of verbruiken. Gong betekent werk, vaardigheid of toewijding. Letterlijk vertaald is qigong dus ‘werken aan je levensenergie’. De verschillende schrijfwijzen (qigong, chi gong en chi kung) verwijzen allemaal naar dezelfde oefeningen; het verschil komt door de verschillende manieren om dezelfde Chinese klanken in westerse letters om te zetten. Ze betekenen allemaal precies hetzelfde dus.

De wortels van qigong gaan duizenden jaren terug en zijn verweven met de traditionele Chinese geneeskunde. Zelfs als dat je niks zegt heb je bijvoorbeeld van acupunctuur waarschijnlijk wel gehoord. Het uitgangspunt van de Chinese geneeskunde is steeds hetzelfde: het zorgt voor een lichaam waarin jouw levensenergie vrij kan stromen. Het doel is natuurlijk om gezond en veerkrachtig te blijven, precies wat de Aziatische ouderen in de filmpjes laten zien.

Stress, spanning of een slechte houding verstoren die stroming natuurlijk. Met qigong herstelt die balans zich omdat je langzame bewegingen koppelt aan een diepe, rustige ademhaling en je focust op je eigen lichaam en geest.

De relatie met Kung Fu en Wing Chun

Wat veel mensen niet weten is dat qigong en de Chinese vechtkunsten onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Kung Fu-beoefenaars gebruiken qigong al eeuwenlang om hun lichaamsbewustzijn, ademhaling en interne kracht te versterken. Ook binnen Wing Chun, de stijl die wij bij KEI Kung Fu in Amsterdam central hebben staan, is dat deel van de basis. In Wing Chun zijn ontspanning en timing namelijk belangrijker dan spierkracht, en juist dat train je met qigong.

Bij KEI zien we qigong daarom niet als iets zweverigs naast de vechtkunst, maar als een deel van het fundament. In onze lessen Qigong Foundations werk je dus aan ontspanning, balans en innerlijke energie en verbinden dat met dezelfde principes die je in een Wing Chun-les terugziet.

Wij bieden Qigong aan naast Wing Chun omdat de twee elkaar versterken. Qigong helpt leerlingen een betere relatie op te bouwen met hun ademhaling, houding, balans en lichaamsbewustzijn, en om te bewegen met minder onnodige spanning. Die kwaliteiten ga je ook merken in je Wing Chun-training. Je bewegingen worden ontspannener. Je wordt je bewuster van hoe je je lichaam gebruikt en je leert kalmer te blijven onder druk. Onze ervaring is dat Qigong helpt bij het opbouwen van een deel van het fundament waar goede Wing Chun op steunt.

De voordelen voor lichaam en geest

Onderzoek naar qigong laat zien dat het positief effect heeft op stress, angstklachten en bijvoorbeeld depressie. Beoefenaars ervaren vaak al na enkele trainingen meer rust en ruimte in het lichaam. Daarnaast verbetert qigong je balans en houding, verdiept het je ademhaling en houdt het gewrichten en weefsels soepel. Omdat de bewegingen zacht en langzaam zijn, belast je je lichaam nauwelijks, terwijl je wel degelijk traint. Dit maakt Qigong dus geschikt voor iedereen, van jong tot oud.

Voordat je denkt dat het vooral fysiek effect heeft, je moet ook niet onderschatten hoe groot de mentale impact van qigong is. Je geeft jezelf rust in je hoofd omdat je alleen maar aandacht hebt voor je beweging en adem. Niet gek dus dat veel mensen qigong omschrijven als mediteren in beweging, je hoeft alleen niet stil te zitten om tot rust te komen. Als je het lastig vindt om te zitten voor een meditatie is qigong misschien wel helemaal jouw ding.

Qigong versus yoga

Qigong en yoga lijken wel op elkaar. Ze focussen zich allebei op de combinatie van beweging, ademhaling en aandacht. Toch zijn er duidelijke verschillen. Yoga komt uit India en werkt veel met statische houdingen en stretchen, vraagt enige flexibiliteit en maakt gebruik van een mat. Qigong komt uit China, wordt bijna altijd staand beoefend en draait om vloeiende, herhaalde bewegingen. Voor Qigong heb je geen mat, speciale kleding of kracht nodig, je kan het dus overal en altijd doen. Dit maakt dat de drempel om te beginnen ook veel lager ligt. Ook horen wij vaak dat voor mensen die moeite hebben met de lenigheid die yoga van je vraagt, qigong toegeankelijker is.

Is qigong geschikt voor beginners?

Wat ons betreft is qigong de meest beginners vriendelijke bewegingsvorm die er is. Het is niet moeilijk om de bewegingen te leren, het tempo blijft laag en je hebt geen conditie, lenigheid of ervaring nodig. Jong of oud, fit of herstellend van een blessure: iedereen kan meedoen op zijn eigen niveau.

Tegelijkertijd moet je niet onderschatten hoeveel een goede leraar je kan helpen. Zeker in het begin maakt goede begeleiding een groot verschil. Een ervaren docent ziet vaak wat je zelf niet voelt en kan je helpen om je houding en ademhaling meteen goed te doen. Wil je qigong echt leren kennen? Dan ben je beter af in een les dan met een video thuis.

Benieuwd hoe qigong voor jou voelt? Kom het ervaren tijdens een gratis proefles bij KEI Kung Fu in het centrum van Amsterdam en ontdek zelf wat deze rust in beweging met je doet.